Trage Stadse Tocht Kerkrade – Wandelen door de Anstelvallei

In de Anstelvallei mondt het beekje de Anstel uit in de Cranenweyer, het enige stuwmeer van Nederland. Het meer werd halverwege de 20e eeuw aangelegd om wateroverlast in Eygelshoven te voorkomen en om een aantrekkelijk wandelgebied te creëren. Het zeer afwisselende dal ligt als een groene long in het sterk verstedelijkte zuidoosten van Zuid-Limburg, ingeklemd tussen Kerkrade in het oosten en de Buitenring Parkstad in het westen. Rond het stuwmeer ligt een variatie van fraai hellingbos, akkers, beekbegeleidend moeras, heggen en hagen, hoogstamboomgaarden en graslanden. Aan beide zijden van de vallei liggen steile hellingen.

De beek loopt vanaf de Nederlands-Duitse grens in noordelijke richting door de Anstelvallei via het stuwmeertje Cranenweyer en daarna buigt het langzaam af naar het oosten om uit te monden in de Worm. De Anstelerbeek ontspringt uit verschillende bronbeekjes in Richterich, Laurensberg en Vetschau in Duitsland. De beek wordt in Duitsland namelijk Amstel of Amstelbach genoemd. Aan deze beek ligt Hoeve Boerenanstel en de watermolens Hammolen en Brugmolen.

Erenstein is een verbastering van de familienaam Van Ederen, zoals die ook gebruikt werd door ridder Adam van Ederen. De toevoeging stein betekent ‘versterkt stenen huis’. Het kasteel en de landerijen eromheen liggen in een gebied dat Groene Long en Cranenweyer genoemd wordt. De gracht om het kasteel wordt gevoed uit de Anstelerbeek. Het kasteel is gebouwd in de 14e eeuw en bestaat uit twee haaks op elkaar staande vleugels met enkele bijgebouwen en een kasteeltuin. In het kasteel is een hotel gevestigd.

Het voormalige mijngebied op de grens van Kerkrade en Landgraaf is in de afgelopen jaren omgetoverd tot een toeristisch pareltje: Park Gravenrode. Dit fraaie groengebied heeft een verrassend gevarieerd landschap, met bossen, beken, een heus stuwmeer, hoeves en kastelen. In 2009 won Park Gravenrode de Eden Award, waarmee het gebied werd gekroond tot duurzaamste toeristische bestemming van Nederland.

Haus Heyden is een middeleeuwse kasteelruïne in Horbach met een centraal fort, dikke stenen muren, verschillende voorburgen en een ronde toren aan de zuidwesthoek. Watergrachten omringen nog steeds de structuur en behouden de oorspronkelijke verdedigingsbouw. Het kasteel was in de Middeleeuwen het administratieve centrum van de Heydener Ländchen-regio en bepaalde de ontwikkeling van gebieden ten noorden van Aken. Het monumentale pand is enkele jaren geleden grondig gerenoveerd. Het gebouw met de machtige vierkante woontoren werd aan alle kanten werd beschermd door een mantelmuur met vier hoektorens. In de 16e en 17e eeuw kregen de twee uitgestrekte buitenkastelen hun huidige uiterlijk.