Trage Tocht Laag Keppel – Wandelen naar de Kruisbergsche Bossen

Op een zeer regenachtige zondagmiddag met veel modder en nat tot op het bot genoot ik van de halfopen landschappen rond Laag Keppel en Hummelo. Afgewisseld met bospartijen en landgoederen is het landschap in dit gedeelte in de Achterhoek vlakbij de Oude IJssel zeer de moeite waard. Ik heb het in mijn wandelleven niet bijgehouden, maar volgens mij liep ik vandaag op landgoed Keppel wel op de langste eikenlaan die ik ooit heb bewandeld. Verder langs de route kabouterhuisjes, verkoopkraampjes en statige beuken. Maar verder was het op de rand van bos en boerenland nat, nat en nog eens nat.

Het plaatsje wordt een stad genoemd, omdat het in in 1404 als Keppel stadsrechten kreeg. Bezienswaardig is de oude dorpsstraat van het stadje die uitkomt op een watermolen aan de Oude IJssel. Sinds 1968 staat daar ook de in 1857 in Follega gebouwde Follega molen, van het type spinnenkopmolen, een poldermolen. Op een eilandje in de Oude IJssel plus een zijtak staat het middeleeuwse Kasteel Keppel dat een interieur en een park in negentiende-eeuwse stijl herbergt. Midden in Laag-Keppel staat een neogotisch kerkje dat rond 1880 werd gebouwd als kerkelijke voorziening bij het nabijgelegen kasteel. Een deel van Laag-Keppel is een beschermd dorpsgezicht met 19 rijksmonumenten en 39 gemeentelijke monumenten.

De Oude IJssel is een zijrivier van de rivier de IJssel die in Duitsland begint onder de naam Issel. De rivier is in een ver verleden de hoofdstroom van de Rijn geweest en hierlangs is ook de Nederlandse ijzerindustrie ontstaan. De ijzergieterijen die hier ontstonden zijn in wezen de voorlopers van de Hoogovens in IJmuiden.

Hummelo wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde uit het jaar 828. De naam wordt op meerdere manieren verklaard. Het zou een samenstelling van Germaans humulan kunnen zijn, als een samenstelling van hummel (hop) en lauha (bosje op hoge zandgrond). Dus een beboste hoogte waar hop op groeit. Het dorp ligt op een rivierduin langs de Oude IJssel. De later ontstane lintbebouwing is nog altijd goed zichtbaar.

De steile en langgerekte stuifzandwal ontstond zo’n 5000 jaar geleden toen boeren het zand wilde tegenhouden met houtwallen.

De knuppelbrug is speciaal aangelegd om over het natte gebied rond de Peelrandbreuk te kunnen wandelen.

Enghuizen is een landgoed met als oudste vermelding van het begin van de 14e eeuw. Enghuizen is dan een zadelleen van Zutphen, wat inhield dat de heer van Enghuizen elk jaar een gezadeld paard moest leveren aan zijn leenheer. Vanaf 1835 werd op het landgoed een nieuw kasteel gebouwd, een in de Italiaanse palazzostijl opgetrokken paleis met veel beeldhouwwerk. Op 25 maart 1945 werd het kasteel aechter getroffen door een geallieerd bombardement. Bewaard gebleven zijn de oranjerie, het koetshuis, het jachthuis, enkele muurresten en kelders overwoekerd door de natuur.