10-15 KMGegarandeerd OnregelmatigLimburgLopen door landelijk LimburgTrage tochten

Trage Tocht Leudal – Wandelen langs hoge hellingen

Door 6 juni 2020 juni 8th, 2020 Geen berichten
KIJK ROND IN

HET LEUDAL

Het Leudal, de Leubeek en een Romeinse weg

We maken een mooie wandeling in een pittoresk Limburgs beekdallandschap. De route begint bij het bezoekerscentrum Leudal met veel informatie over routes en natuur in dit gebied en steeds wisselende tentoonstellingen. De beken kronkelen er hier nog lustig op los. Met een beetje geluk is dit de plek om een ijsvogel te spotten. We zien bij de beken kwelmoerasjes en elzenbroekbos en tegen de helllingen loofbos met varens. Bij de overgang van de Zelsterbeek naar de Leubeek komen we langs de Litsberg, een favoriete speelplek. Litsen betekent in het Limburgs naar beneden glijden; het hoogteverschil is hier bijna 10 meter. Verderop passeren we de Leumolen of ook wel Sint Ursulamolen. Het houten drijfwerk van de oliemolen is ongeveer 150 jaar oud. De molen kan ’s zomers bezichtigd worden. Op het tweede deel van de tocht lopen we door een veel rustiger deel van het Leudal. Via het Lange Pad, een oude doorgaande weg van Neer naar Heythuysen die dateert uit de Romeinse tijd, keren we terug naar het bezoekerscentrum.

Met de hoogteverschillen doet de wandeling on-Nederlands aan. Soms loop je wel tot tien meter hoog boven de Leubeek die die ingesleten in het landschap ligt. Het is er ydillisch mooi, het water kabbelt rustig onder je en ongekend hoeveel verschillende vogelgeluiden je hoort. Zeker vroeg in de morgen is het er prachtig. Maar ook de bossen erom heen, de watermolens en de mooie graanvelden maken dit gebied heel bijzonder.

Leudal

Het Leudal is een natuurgebied en omvat zo’n 900 ha, waarvan een groot deel (500 ha) als reservaat beheerd wordt door Staatsbosbeheer. Het gebied is met name bekend vanwege zijn beekdalen. Een gebied van 315 ha is aangewezen als Natura 2000-gebied. Door het gebied stromen de Tungelroyse Beek (ter plekke ook Leubeek genoemd) en de Zelsterbeek. Slechts enkele honderden meters verderop voegt zich ook de Haelense Beek daarbij, die kilometerslang net zuidelijk en oostelijk van het reservaat loopt. De Leubeek is in het verleden grotendeels gekanaliseerd. Maar aan het begin van 21e eeuw is een belangrijk stuk van de oude beekloop met zijn meanders weer hersteld. Midden in het gebied ligt de Sint-Ursulamolen of Leumolen uit 1773 (vernoemd naar Sint-Ursula), een watermolen, gebruikt voor graan en olie.

Wandeling over Trage Tocht Leudal

Roggel en de Roggelsebeek

Roggel ligt in de vallei van de Roggelse Beek, welke dwars door de kern stroomt. Deze vloeit ten zuiden van de kern samen met de Bevelandse Beek om de Zelsterbeek te vormen, welke een van de beken is die door het natuurgebied Leudal stroomt. Roggel heeft zoals de meeste Limburgse dorpen een meerderheid van katholieken met de rooms-katholieke Sint-Petruskerk in het dorp. De Roggelse parochie staat sinds 1 september 2010 met de parochies van Heibloem en Neer onder leiding van dezelfde pastoor. Jaarlijks wordt er op Hemelvaartsdag een motorzegening gehouden door de pastoor. De lokale pastoor zegent ook koeien en eindexamenkandidaten.

Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de kerk van Roggel
Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de Roggelbeek in Roggel

Leumolen

De Leumolen of Sint-Ursulamolen is een watermolen op de Leubeek, bij Nunhem. Deze fungeert als korenmolen en oliemolen en het is een onderslagmolen dat wil zeggen dat het scheprad aan de onderkant door water wordt aangedreven. De molen werd voor het eerst vermeld in 1461, hoewel er al een vermelding is van een molen te Nunhem uit 1276, maar het is niet zeker of dat dezelfde molen betrof. De molen en de bijbehorende boerderij de Leuhof waren een leen van het Graafschap Horn. In 1701 verwierf het Klooster Sint-Elisabethsdal het goed in beheer door koop, maar het bleef een leen van de graven van Horn. In 1773 werd een stenen molen gebouwd ter vervanging van de vervallen voorganger, die in vakwerkbouw was uitgevoerd. Het jaartal “1773” is nog in een anker aanwezig. Toen is ook de korenmolen met een oliemolen uitgebreid. Het dak werd bekroond met een torentje.

De molen is in bedrijf geweest tot de jaren 50 van de 20e eeuw, waarna ze is stilgelegd. In 1961 is ze gerestaureerd en was ze als korenmolen weer maalvaardig. Er kwam een nieuw houten waterrad. In 2008 werd ook de oliemolen gerestaureerd en kon er weer olie worden geslagen.

Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de Ursula Watermolen

Litsen

Bij de overgang van de Zelsterbeek naar de Leubeek komen we langs de Litsberg, een favoriete speelplek. Litsen betekent in het Limburgs naar beneden glijden; het hoogteverschil is hier bijna 10 meter. Een favoriete bezigheid van de jeugd hier is dan ook in je zwembroek van de berg af ‘litsen’ het water in.

Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de Litsberg
Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de Litsberg

Leudalmuseum en St. Elisabethmolen

Het Leudalmuseum is een streekmuseum nabij het Limburgse dorp Haelen. Bezoekerscentrum Leudal biedt onderdak aan diverse organisaties die natuur en cultuur hoog in het vaandel dragen: Groen Hart Leudal, Studiegroep Leudal, Vereniging Ecologisch Leven en Tuinieren Velt, Imkervereniging Roer– en Leudal, Restaurant St. Elisabethshof, Stichting Leudalmonument en Stichting St. Elisabethmolen.

De Sint-Elisabethsmolen was een watermolen op de Leubeek die heeft toebehoord aan het Klooster Sint-Elisabethsdal. Van deze molen is nog slechts een bouwval over. De oudste vermelding van de molen stamt uit 1278. Toen kreeg het klooster toestemming van de heer van Horn om de watermolen van Roggel op de Roggelse Beek af te breken en bij het klooster weer op te richten. De molen was eigendom van het klooster maar dit moest voor het gebruik cijns aan de heer betalen. Het was een dwangmolen en in 1416 werd nog eens verordonneerd ‘dat het hele dorp Roggel sal malen op dye moelen. De echtheid van dit document werd later in twijfel getrokken: de boeren maalden liever op de Leumolen. In 2014 begon men met de renovatie van deze molen. Met de ruïne als basis werd een moderne opbouw vervaardigd, en in 2015 werd daarin een groot, modern, waterrad geplaatst. Dit is verbonden met een generator die elektriciteit opwekt waar onder meer het naastgelegen restaurant gebruik van maakt.

Wandeling over Trage Tocht Leudal bij de Elisabethmolen bij het Leudealmuseum
Kaart wordt geladen, even geduld a.u.b....

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: