Knopenrondje Grave – Wandelen door de Verborgen Raamvallei

Grave, de vestingstad aan de Maas, biedt monumentale panden, eeuwenoud militair erfgoed maar ook mooie natuur aan de randen van de stad. Voor we de straten van Grave verkennen met historische gebouwen en restanten van de vestingwerken lopen we eerst langs de Raam het stadje uit. Het riviertje wordt gevoed door Peelwater en bij het beleg van Grave in 1602 werd het water gebruikt om het gebied buiten de stad onder water te zetten. Een oude landweg leidt ons langs de Raam naar Escharen. De plaats is een kerkdorp gelegen op een hogere zandrug. Men wil het landelijk karakter van Escharen bewaren waardoor het niet vast mag groeien aan Grave. Hierdoor lopen we via een lange groene buffer langs het water van de Raam terug naar Grave. Het vestingstadje kreeg stadsrechten in de 13e eeuw en in de eeuwen daarna werd het maar liefst zeven keer belegerd. Dit ging gepaard met plunderingen en verwoestingen door de Spanjaarden en Fransen. Maar zoals het stadslied vertelt: ‘Keer op keer herrees zij weer in vrijheid onze fiere stad.’ In een kort rondje verkennen we het stadje en lopen over het oude stratenpatroon langs de dorpspomp, de Sint Elisabethkerk, de Hoofdwagt, de Oude Synagoge en het Belfort. Binnenkort op Wandelzoekpagina.

Grave lag altijd al op een militair strategische plek aan de Maas. Al in 1145 wisten Herman van Cuijk en zijn broer dit, en daarom lieten ze op deze plaats bij de monding van de Raam hun kasteel bouwen. De plaats werd een echte vesting toen de heer van het Land van Cuijk en de stad Grave, Jan L, de stad aan het eind van de 12e eeuw een stenen omwalling gaf. Als vesting is de plaats in de eeuwen hierna vaak belegerd geweest. Aan het eind van de 19e eeuw werden de meeste vestigingen in ons land ontmanteld. In Grave gebeurde dit door werkloze turfstekers uit de Peel. Vandaag de dag is alleen nog het bolwerk Bekaf aan de Maas, de westelijke bastions en de Hampoort uit 1688 aanwezig. Maar rondslenteren in dit historisch vestingstadje is desondanks meer dan de moeite waard.

De Raam voert het water vanaf de Peel af naar de Maas bij Grave. In 1602 werd het riviertje in een document beschreven als een ‘revierken comende uijt de Peel’. Het maakt samen met het Peelkanaal deel uit van de verdedigingslinie de Peel-Raamstelling. Toen Duitsland ons land binnenviel, werd de stelling al op de eerste dadg doorbroken. Langs de Raam zijn nog vele bunkers van de stelling te zien. Onder de naam Verborgen Raamvallei zijn er allerlei initiatieven ontplooid om er de natuur te versterken. In droge perioden wordt het water langer vastgehouden en in natte periodes wordt het water sneller afgevoerd. Natuurlijke oevers, poelen en faunapassages zijn aangelegd en landbouwgronden zijn aangekocht om het dal te verbreden.

De naam van het plaatsje is afgeleid van twee woorden: aski en haru. Het Keltische woord ‘aski’ is de naam van de boom es terwijl ‘haru’ in het Keltisch wordt gebruikt als variant van ‘haar’ dat zandige heuvelrug betekent. Escharen betekent dus een zandige heuvel, begroeid met essen. Het is dan ook ontstaan op de overgang van het dal van de Graafse Raam en de hoger gelegen esgronden. De parochiekerk dateert van 1860 en het tegenoverliggende karakteristieke raadhuis is van 1872. Van oorsprong bestond het dorp uit enkele boerderijen rond de kerk, waarvan er nog verschillende in het dorp te zien zijn.