Het is Brabant op zijn best in een gedeelte van Brabant waar je je ver van de bewoonde wereld waant. Op de Groote Heide en in het Leenderbos overheersen de stilte. Ik ben er helemaal niemand tegengekomen toen ik over zandwegen en kronkelende heidepaadjes richting Achelse Kluis wandelde. Het gebied strekt zich uit tot over de Belgische grens. En ineens voor je, de Achelse Kluis, net over de grens met België. Het klooster is weer opengesteld en in de herberg kun je genietend van een kop koffie de grote rvs-ketels zien waar nog bier wordt gebrouwen. Ook op de terugweg weidse vergezichten over de heidevelden. Het vriest nog licht en met de kou van de afgelopen week kun je nog genieten van de bevroren vennen. Begin- en eindpunt Leenderstrijp bereik je via de nu kronkelende Oude Strijper Aa. Leenderstrijp is een lieflijk buurtschap met een mooi driehoekig ‘pleintje’ en schattig lokaal winkeltje. Brabant is op vele plekken nog een wandelparadijs en daar is deze Trage Tocht een goed voorbeeld van. Prachtige en gevarieerde natuur, met bossen, heidevelden, vennen, beken, beekdalen en boerenland.

Bedenker en routemaker Rob Wolfs over deze wandeling: ‘Het Brabantse gehucht Leenderstrijp, ook wel Strijp genoemd, is een mooi beginpunt. Het dorp doet denken aan een Drents brinkdorp, met een gezellig wandel- en fietscafé aan de start. Leenderstrijp heeft een beschermd dorpsgezicht met enkele fraaie langgevelboerderijen. De naam ‘Strijp’ betekent ‘streep’ of ‘rij’ en verwijst naar een reeks boerderijen of naar langgerekte percelen grond. We lopen door het Leenderbos (voormalig productiebos), langs heidevelden en vennetjes, over bomenlanen en langs verruigde graslanden naar abdij de Achelse Kluis. Een prachtige plek om op het terras bij de horeca een échte Trappist te drinken. De abdij die in 1656 als grenskapel werd gebouwd, is in de loop der jaren uitgebouwd tot een klooster. In 1844 werd de Sint-Benedictusabdij, oftewel Achelse Kluis, gekocht door de trappisten uit Westmalle. Op het tweede deel van de wandeling komen we langs de Groote (stille) Heide. Dikke kans dat we de schaapskudde tegenkomen. Verrassend zijn de heuveltjes die laten zien dat hier vroeger uitgestrekte zandverstuivingen waren. Op het laatste deel van de route ervaren we meer van het Brabantse cultuurlandschap en wandelen we langs een pas heringerichte beek: de Oude Strijper Aa. De beek heeft een meer natuurlijke loop gekregen, vergelijkbaar met de situatie van vóór 1973. De stroomsnelheid is hierdoor afwisselender en op sommige plekken zie steile oevers en ondiepten. Het is er steeds heerlijk rustig en je hebt fraaie uitzichten alom. In de broekbossen van de Broeken en Dollingerputten werd vroeger turf gewonnen uit klotkuilen.’

Het buurtschap hoort bij het dorp Leende en betekent ‘streep’ of ‘rij’ en heeft betrekking op een reeks boerderijen. Leenderstrijp ontwikkelde zich tot een langgerekte verzameling boerderijen met een driehoekig plein, het ‘Kaetsveld’, als middelpunt. Hierop stond een lindeboom. Een groot aantal fraaie langgevelboerderijen vormen met elkaar een mooi dorpsbeeld.

Tot 1930 lag in boswachterij Leenderbos een uitgestrekt gebied met heide en zandverstuivingen. De heide was niet meer rendabel voor de landbouw en het gebied verwaarloosde. Staatsbosbeheer kocht het aan en plantte in het kader van werkverschaffing bossen aan. Het Leenderbos was toen een typisch productiebos. Maar nu mag de natuur ten zuiden van de weg van Valkenswaard naar Leende weer haar gang gaan. De bossen worden hierdoor steeds gevarieerder en daardoor ook aantrekkelijk voor verschillende soorten dieren. Het bos is onderdeel van het Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux. Het maakt deel uit van een uitgestrekt natuurgebied op een aaneengesloten zandrug tussen Eindhoven en Achel.

De Groote Heide is een natuurgebied waar zes gemeente samenwerken om dit natuurgebied volledig tot zijn recht te laten komen. Het gebied met een grootte van 6000 hectare is rijk aan heide, bossen, vennen en riviertjes. Het strekt zich uit van de groene zuidkant van Eindhoven tot in het Belgische Neerpelt. Hier is de kwaliteit van de natuur hoog door de grote biodiversiteit, het staat zelfs in de top-tien van mooiste natuurgebieden van Europa. Ongeveer honderd jaar geleden was De Groote Heide nog één groot gebied, bestaande uit vrijwel alleen heide. Nu vindt je er de Strabrechtse Heide, het Leenderbos, De Malpie en Plateaux-Hageven.

De Sint-Benedictusabdij van Achel, in de volksmond ook wel de Achelse Kluis genoemd, is een voormalige cisterciënzerabdij deels op Belgisch, deels op Nederlands grondgebied. De abdij stond onder meer bekend vanwege het gelijknamige bier Achel dat sinds 1998 in de eigen huisbrouwerij wordt gebrouwen. Het oudste gedeelte van de abdij ligt in België. Woeste gronden werden ontgonnen, landbouw en veeteelt kwamen tot grote bloei. De monniken wijdden zich oorspronkelijk aan handarbeid, zowel in de landbouw, waar ze een modelboerderij beheerden, als in de productie, waar ze onder meer het ambacht van bakker, kaasmaker, meubelmaker, drukker en koperslager uitoefenden. De voorgenomen schaalvergroting mislukte. De landbouwgrond werd in 1989 verkocht aan natuurbeschermingsorganisaties. De economie van de abdij uit zich tegenwoordig vooral in de dienstensector en het brouwen van bier.

De beek de Oude Strijper Aa begint aan de Nederlands-Belgische grens ten westen van Gastel en stroomt dan langs het Soerendonks Goor en ten oosten van Leenderstrijp naar Leende. De bovenloop van de Strijper Aa behoort tot het Natura 2000 gebied Leenderbos en Groote Heide & De Plateaux. In 1974 werd deze beek in het kader van de ruilverkaveling ‘Strijper Aa-Budel’ rechtgetrokken. De ‘normalisatie’ van wat toen een van de laatste nog vrijwel gave laaglandbeken in Nederland was gaf bij natuurliefhebbers veel commotie. Wat nog restte van de vroegere loop van de Strijper Aa stond sindsdien bekend als de Oude Strijper Aa. Omstreeks 2020 werd dit weer deels ongedaan gemaakt, waarbij de loop van de Strijper Aa weer in ere werd hersteld.