Vanaf het beekdal van de Witbeek wandel je naar het Bergerven. Het is een vogelwalhalla waar de ene na de andere watervogel opduikt. De ochtendschemering over het water is bijzonder, vroeg vertrekken op een wandeling heeft zo zijn charmes. Al snel bereik je de Zuid-Willemsvaart die je een aantal kilometers volgt. Het is er niet vervelend wandelen met af en toe een visser die een hengeltje uitwerpt, een kazemat uit de Tweedee W.O. of watervogels die op het rustige water neerstreken. Richting Lanklaar loop je langs het Lateraalkanaal. Het water stroomt hier niet. Een broedend zwanenpaar naast een broedend waterhoentjespaar doen beiden hun werk. Schildpadden, vermoedelijk uitgezet door de mens, liggen te zonnen op takken boven het water en een trimmer begroet mij. Na Lanklaar en Dilsen-Stokkem met de machtige burcht en religieuze gebouwen daal je langzaam af naar de Grensmaas. Het pontje zet je in Berg aan de Maas over naar Nederlands grondgebied waarna je de Grensmaas in volle glorie ziet liggen richting Stein. De smalle strook tussen Grensmaas en Julianakanaal laat uitgestrekte akkers zien, aan de overkant België en heel veel ruimte om je heen.

Het dient als lateraalkanaal van de Maas. Verschillende andere belangrijke waterwegen sluiten erop aan, onder meer de overige Kempische kanalen en het Wilhelminakanaal. Op zijn bijna 122 km lange traject passeert de Zuid-Willemsvaart steden zoals Maastricht, Maasmechelen, Bree, Weert, Helmond en ‘s-Hertogenbosch. De Zuid-Willemsvaart is vernoemd naar koning Willem I van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, een van de voortrekkers van het project. Een uitbreiding van de belangrijkste vervoerswegen, indertijd de waterwegen, moest de ontsluiting van het Zuiden en de handel in het Noorden bevorderen. De ‘Willemsvaart’ ging bijvoorbeeld een korter en vooral betrouwbaarder alternatief voor de Maas vormen, tot dan de belangrijkste verbinding tussen de industrie rondom Luik en de grote handelsplaatsen. Het oorspronkelijke kanaal werd met de hand gegraven, door enkele honderden kanaalarbeiders die vaak van buiten de streek kwamen.

De kapel van de Weerstand of kapel der Weerstanders is een kapel in het Belgische Rotem (Dilsen-Stokkem). Hij werd gebouwd in 1946 en ingehuldigd in 1947, ter herinnering aan de meer dan honderd in de Tweede Wereldoorlog omgekomen verzetslieden van het Geheim Leger in Maaseik, en de burgers uit de streek die hen hielpen. Velen werden ter plekke neergeschoten, anderen werden afgevoerd naar Duitse kampen. In totaal lieten meer dan 130 mensen het leven. De kapel is gebouwd op de plaats waar de gevallenen in september 1945 voor het eerst herdacht werden.

Enkele eeuwen na de Romeinse tijd werd Stokkem gesticht door de Franken aan de toenmalige Maas onder de naamStockheim, dat ‘woning bij het hout’ betekent. Stokkem had vaak te lijden van de overstromingen van de Maas. Die zorgden ervoor dat de Maas haar loop meermaals verlegde in oostelijke richting, waardoor er grenscorrecties nodig waren. Zo werd in 1814 het grondgebied van het gehucht Boyen, voorheen van Grevenbicht (NL), bij Stokkem gevoegd. In Stokkem ligt Kasteel Carolinaberg, uit 1878, op de site van de veel oudere burcht Nieuwenborgh. Ene F. Caïmo, die arrondissementscommissaris in Tongeren was, liet op deze plaats Kasteel Carolinaberg bouwen, vernoemd naar zijn overleden vrouw, Carolina de la Brassinne.

De Grensmaas is het deel van de Maas vanaf Maastricht en Smeermaas stroomafwaarts tot voorbij Kessenich en Wessem. De Grensmaas is niet bevaarbaar, is ongeveer 47 kilometer lang en vormt sinds 1839 de grens tussen België en Nederland. Mede als gevolg van haar functie als landsgrens bleven de Maas en de Maasvallei een natuurrijk gebied: een gevarieerd landschap met een wirwar van oude rivierarmen, oeverwallen, stroomgeulen, grindbanken en aansluitend goed omlijnde woonkernen. Het landschap langs de Grensmaas is – vooral in België – de voorbije decennia sterk gewijzigd als gevolg van grootschalige grindwinning, waardoor grote waterpartijen zijn ontstaan, de Maasplassen.

De Grensmaas kreeg in de eenentwintigste eeuw een volledig ander uitzicht krijgen door de uitvoering van het Project Grensmaas aan de Nederlandse en de Belgische kant: hoogwaterbeveiliging en rivierherstel stonden daarbij voorop, de maatregelen bestonden uit een combinatie van ontgrinding en natuurontwikkeling. Het is tegelijk een natuur- en waterbeheerproject waarin de Nederlandse en de Vlaamse overheden samenwerken en waarbij ook de ontwikkeling van natuurtoerisme ruimte krijgt.

De naam zegt het al, het dorpje ligt pal langs de Maas en van de andere kant wordt het ingesloten door het Julianakanaal. Berg aan de Maas werd voor het eerst schriftelijk vermeld in 1296 als Berghe supra Mosam. De naam is ontstaan omdat het dorp op een steilrand boven de Maas is gelegen. Door de aanleg van het Julianakanaal, geopend in 1934, kwam Berg op een geïsoleerde landtong tussen Maas en kanaal in te liggen, zij het daarmee verbonden via een brug over het kanaal.

De oude kern van Oud-Urmond ligt in het Rijksbeschermd gezicht Urmond met verschillende bezienswaardigheden. Bij het dorp mondt de Ur in de Maas uit. De rooms-katholieke Terpkerk uit 1793, de oude Sint-Martinuskerk, de Protestantse kerk uit 1685 en de nieuwe Sint-Martinuskerk uit 1957 prijken in het dorp. Vooral de terpkerk trekt de aandacht. Deze 14e-eeuwse kerk is ommuurd en staat op een aanzienlijke verhoging. Vlakbij en nog een stuk hoger, torent de witte Protestantse kerk boven het geheel uit. Ertussen liggen historische woonhuizen die samen het beschermd dorpsgezicht vormen. Ook het Schippershuis uit 1612 dat tegenover de kerk ligt, is hier onderdeel van.