Dwalen door een ideaal – Eindhoven – Wandelen door het industriële imperium van Philips

Tuindorp is een buurt van de wijk Oud-Stratum in het stadsdeel Stratum, in de volksmond wordt de buurt Witte Dorp genoemd. De buurt is in de jaren 1930 ontworpen door de architect Dudok. Nu is het grotendeels een beschermd stadsgezicht en in zijn geheel een Rijksmonument. Dit was de laatste vooroorlogse wijk van Eindhoven. Deze wijk werd in het begin vooral bewoond door niet-katholiek personeel van Philips. Het verhaal ging dat de straten juist daarom naar heiligen genoemd waren. Het Witte Dorp is een gaaf voorbeeld van een tuindorp, ontworpen in de ‘moderne’ stijl van de Nieuwe Zakelijkheid. In de beginjaren kampt het Witte Dorp met veel leegstand. Niet alleen de hoge huren van gemiddeld zo’n veertig gulden per maand, maar ook het strakke, zakelijke ontwerp van de woningen wordt niet door iedereen gewaardeerd.

Het park ten zuiden van het centrum van Eindhoven ligt langs de Dommel en de Tongelreep. Het Dommelplantsoen en het eigenlijke Stadswandelpark zijn van elkaar gescheiden door de stadswijk Den Elzent, die in de jaren 30 is gebouwd en uit villa’s bestaat. Dit stadsdeel kent enkele opmerkelijke gebouwen in de stijl van de Amsterdamse School, waaronder het Parkhotel.

Philipsdorp werd na 1910 gebouwd om te voldoen aan de behoefte aan woonruimte voor werknemers van de snel groeiende gloeilampenfabriek van Philips. Het idee van een fabrieksdorp omvatte een visie op de leefomstandigheden van de moderne fabrieksarbeider, zoals een gezonde woning, een moestuin en werk op korte afstand. Alle voorzieningen voor de arbeiders, zoals bedrijfswinkels, een broodfabriek, een badhuis en scholen, maar ook sportvelden en een muziekvereniging waren binnen het dorp gevestigd. Er werd een besef gekweekt van saamhorigheid en trouw aan het bedrijf waar men mocht werken. Het fabrieksdorp moest een complete leefgemeenschap vormen.

De Lichttoren is een bouwwerk in de binnenstad van Eindhoven. Het is een zevenhoekige, witte toren, ontworpen in de functionalistische stijl met kubische expressionistische details. Aan de Lichttoren zijn de fabrieken van Philips Lighting gebouwd. Op de bovenste etage werden duurproeven voor de lampenfabriek gedaan. Tot ver in de omtrek waren de brandende lampen ’s avonds te zien. In de volksmond werd het gebouw daarom de ‘Lichttoren’ genoemd. De Lichttoren staat naast de later gebouwde Witte Dame. Sinds augustus 2009 wordt de toren verlicht met ledlicht.