DE WANDELING IN WOORD EN BEELD
Na de wandeling kun je alleen maar tot de conclusie komen dat Het Twiske een van de beste voorbeelden is van hoe een recreatiegebied moet worden ingericht. We wandelden langs rietkragen, op licht verhoogde paden door weilanden, langs grazende koeien, door oude wilgenbossen en langs grote maar ook kleine waterplassen. De kronkelende route ten noorden van Amsterdam door het polder- annex veenlandschap is mogelijk door de talrijk aangelegde voetgangersbruggetjes. In de verte de skyline van Purmerend en Zaandam en overal watervogels om je heen. Zilver- en blauwe reigers pikken in het gras, smienten vliegen over je heen, het geluid van de Cetti’s-zanger en rietzanger in het riet en verschillende soorten eenden dobberen in het water. Het merendeel van de wandeling voelt het gebied meer als een natuurgebied, zo goed heeft zich in 50 jaar ontwikkeld. Aan de overkant van het riviertje de Twiske zien we het plaatsje Den Ilp liggen met woningen aan het water. Verderop het kerkje van Landsmeer, Land en Meer, een goede omschrijving van het gebied. De Twiskermolen lonkt, mijn verleden als molenaar bloeit op: een wiekenkruis met fokwiek, een rietgedekte achtkant, grondzeiler en bovenkruier. Begin jaren 80 is ervoor gekozen deze molen aan te kopen en in te passen in het recreatiebeleid, een goede keuze. En dan? Nog meer kronkelende paadjes, water, vogels, nog meer vogels, nog meer bruggetjes en nog meer natuur. O nee, het is een recreatiegebied.
RUTGER BURGERS OVER DE WANDELING
'De tocht door dit recreatiegebied net ten noorden van Amsterdam brengt je in een wonderlijk landschap. Zoals je in een recreatiegebied kunt verwachten is er ruim baan voor de fietser, de zwemmer en de zonaanbidder. En toch doet het gebied heel natuurlijk aan, alsof het altijd zo geweest is.'

ACHTERGRONDINFORMATIE
Het Twiske
Het Twiske is een recreatie- en natuurgebied tussen de Zaanstreek en het Waterland. Het is een typisch Noord-Hollands veenplassengebied ten noordwesten van Amsterdam en dankt zijn naam aan het gelijknamige riviertje. Het bestaat voor een derde uit water. Daarom is het zeer in trek bij zwemmers, duikers en surfers. Er zijn stranden, een avonturen- en waterspeelplaats, een duikplatform, een jachthaven, een bezoekerscentrum, een zorgboerderij, dagkampeerterreinen en een poldermolen, de Twiskemolen. Oorspronkelijk bestond het vooral uit veenweiden langs het riviertje De Twiske dat vanuit het noorden naar het IJ stroomt. Rond de dorpen is eeuwenlang op kleinschalige wijze turf gewonnen. Nadat het hoogveen was opgeraakt ging men het laagveen met zogenaamde trekbeugels opbaggeren. Het natte veen werd op smalle stroken land te drogen gelegd en in dikke turven gesneden. Hierdoor ontstond een landschap met legakkers en petgaten


Loopbruggetjes

Het recreatiegebied
De plannen voor een recreatiegebied zijn gemaakt tussen 1964 en 1968. De ontwerpen voor de huidige indeling van Het Twiske zijn vanaf 1972 gemaakt door landschapsarchitect Mariske Pemmelaar-Groot, in opdracht van Grontmij nv. Er is voor de architectuur een balans gezocht tussen de wensen voor sport en recreatie in het westelijke en zuidelijk deel, meer natuurwaarde aan de noordkant en behoud van het Waterlandse karakter in het hele gebied. Het zuidelijk deel is opgehoogd en daardoor droger, terwijl het noordelijk deel grotendeels drassig bleef.


Vogelobservatieplaats

De natuur
Natuurliefhebbers komen vooral aan hun trekken in de rustiger gedeelten en stiltegebieden. Door het vele water verblijven er veel moeras-, riet- en watervogels, zoals de roerdomp, slobeend, baardman en smient. Om het water liggen weiden met onder andere Schotse Hooglanders, vossen en hermelijnen, bossen met onder andere de grote bonte specht, de gaai en de nachtegaal. In het gebied broeden ook roofvogels, zoals de havik, de buizerd en de torenvalk. Het Twiske is een Natura 2000-gebied en heeft daarmee een speciale status als beschermd natuurgebied. Het is een gebied dat op basis van zijn hoge natuurwaarden bijzondere flora en fauna aantrekt.

Twiskermolen

Den Ilp

Schotse Hoog(Lakenvelder)lander

Iepenlaan

KENMERKEN VAN DE WANDELING
Trage Tocht Het Twiske is ontworpen door Rutger Burgers.
Net als de overige Trage Tochten is de wandeling te vinden op Wandelzoekpagina.
Afstand
15 kilometer
Soort wandeling
Rondwandeling
Landschap
Park en polder
Beoordeling
8 (8/10)
Startpunt
Parkeerterrein Polderweg, Polderweg Den Ilp
Datum
27-10-2026























