Trage Tocht Elten-Babberich – Wandelen op de overgang van Nederland en Duitsland

Over voornamelijk oude veldwegen en enkele verharde maar rustige landwegen wandel je tussen de plaatsen Elten en Babberich. Dan weer in Nederland, dan weer in Duitsland, gelijk de geschiedenis van het gebied dan zowel Nederlands als Duits grondgebied is geweest. Op het eerste wat opener gebied tik je even de Oude Rijn aan. Halverweg bij Babberich ligt het hoogtepunt van de wandeling, landhuis Halsaf. De koffie kan hier genuttigd worden in de statige woonkamer, je voelt je even een landheer. Terug richting Elten is het gebied meer besloten  met enkele bospartijen waarna je terugkeert naar Elten. Een heerlijke wandeling om op de oude veldwegen even alles op een rijtje te zetten.

Elten ligt dicht tegen de Nederlandse grens nabij Lobith. In de middeleeuwen was Elten aanvankelijk bezit van het hertogdom Gelre. In 1355 kwam het dorp bij het hertogdom Kleef. In 1666 kwam Elten in bezit van Brandenburg. Was het land rond Kleef voordien nog Nederlandstalig, na de Pruisische annexatie nam de invloed van het Duits als officiële taal sterk toe. Het dorp is aan drie kanten omgeven door Nederland. Op 23 april 1949 is het ter compensatie voor de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog aan Nederland toegewezen. Dit heeft geduurd tot 1 augustus 1963, toen het weer Duits werd. Het is een dorp waar inwoners van Duitse en Nederlandse origine samen een hechte gemeenschap vormen.

Het huis wordt in akten uit 1363 en 1380 vermeld en stamt mogelijk uit de 14e eeuw. Huze Babberich, oorspronkelijk een middeleeuws kasteel, compleet met ophaalbrug, is in de 18e eeuw afgebroken en vervangen door een landhuis. Huize Babberich staat ook bekend als Halsaf. Een sage verklaart hoe het kasteel aan die naam komt: ‘Zodra de rovers, hun hoofd door de kleine opening naar binnen steken hakt de dienstmeid het hoofd er met een zwaard af, een voor een, op een na.’

De Oude Rijn is een oude loop van de Boven-Rijn. Het aangrenzende gebied Rijnstrangen is een gevarieerd landschap van oeverwallen, stroomruggen, oude beddingen en kommen. Naast enkele kleine dorpen bestaat het vooral uit landbouwgronden en natuurgebieden.

De naam van het dorp komt sinds 1358 voor als Babborch, Babbergen en Babbrich en is mogelijk een combinatie van een persoonsnaam ‘Babbo’ met ‘borch’ of ‘berg’. Net als een groot deel van de Liemers hoort Babberich pas sinds 1816 bij Nederland. De Hertog van Gelre had deze gebieden in een ver verleden verpand aan de Hertog van Kleef. De geschiedenis van Babberich is nauw verbonden met het kasteel Huize Babberich, algemeen ook Halsaf genoemd. Dit huis, gelegen in het Babberichse Bos, was oorspronkelijk een kasteel. Het grensdorp Babberich is tegenwoordig vooral een toeristenplaats.