De Hoge Kempen – C-Mine- Wandelen door industrieel mijnerfgoed

De route voert eerst door de eerste mijncité van Winterslag met zijn indrukwekkende gemeenschapsgebouwen. Je verbaast je over de omvang van het terrein en de enorme schachtgebouwen. Eerst over het terrein van C-Mine, de prachtig gerestaureerde mijnsite van Winterslag. Vanop de site beklim je bijna meteen de terril van Winterslag, de grootste en misschien ook de hoogste (148 m) van de Limburgse terrils. De zichten vanop de terrilflank over de Limburgse mijnstreek zijn fenomenaal.

C-Mine is een cultureel en recreatief centrum in de Belgische stad Genk, dat startte als ontwikkelingsproject van de voormalige steenkoolmijn van Winterslag. De steenkoolmijn van Winterslag ging in 1917 als eerste van de mijnen van het Kempens Bekken in productie. Op 31 maart 1988 sloot de mijn haar deuren en in 1993 werd de mijnsite beschermd erfgoed. De kolenwasserij, de steenbakkerij, de werkhuizen en de koeltorens werden afgebroken. De lampen- en douchezalen (lampisterie), de directiegebouwen (bureelgebouw), het machinegebouw met elektriciteitscentrale en de ophaalmachines (energiegebouw), de magazijnen, de paardenstallen en de twee schachtbokken zijn bewaard gebleven. De naam C-Mine werd in 2005 gekozen via een wedstrijd. De C staat voor ‘creativiteit’.

Winterslag, gelegen op het Kempens Plateau, werd vrijwel geheel door de steenkoolmijn gevormd. Ook nu is er nog een terril met een hoogte van 163 meter boven de zeespiegel. Een mijnsteenberg bestaat uit mijnsteen, een mengeling van schiefergesteente, kalkrijke rotsblokken, steenkoolafval, lichte klei- en zandleemdeeltjes, waarbij ook diverse soorten afval werden gedumpt. De gesteenten kwamen vrij bij het afdiepen van schachten en bij de aanleg van steengangen en galerijen. De mijnstenen werden vervolgens met smalspoorwagons naar de stortplaats vervoerd, bergopwaarts getransporteerd en op de voortdurend groeiende berg afval gestort waardoor een mijnsteenberg of terril ontstond.

De top van de terril ligt op een hoogte van 163 meter, spaarzaam begroeid met gras en kruiden, werd enigszins gestabiliseerd, maar de werken zijn gestopt omwille van een conflict. De terril, eigendom van de stad Genk, is niet toegankelijk maar er zijn toch trails gevormd door mountainbikers en wandelaars. De voet van de berg is spontaan begroeid met dichter struikgewas en werd op verschillende plaatsen bebost. Op de flanken vind nu wijnbouw plaats met als thema ‘van mijnbouw naar wijnbouw’.