Trage Tocht Hof te Dieren – Wandelen van Veluwezoom naar de IJssel

De wandeling leid je rond de plaats Dieren op de overgang van de Veluwezoom naar de IJssel. De zeer gevarieerde wandeling laat je verschillende landschappen zien met elk hun charme. Al snel maakt de bebouwing van Dieren plaats voor natuur, rust en stilte: het domein van everzwijnen gezien de vele wroetsporen, en wandelaars. Het is het voormalig jachtgebied van de Oranjes en richting de Carolinaberg word je getrakteerd op brede boslanen met imposante eiken en beuken. Je vergaapt je aan het aantal lanen dat op de ‘top’ eindigt. Via evenzo mooie beukenlanen daal en stijg je weer naar de Prins Willemberg. Wat volgt is de overgang naar het dal van de IJssel en op landgoed Middachten zie je voor je het imposante kasteel Middachten liggen. De rijkdom spat ervan af. Daar omheen ligt het mooie aangelegde park met zelfs een Grand Canal naar voorbeeld van Versailles. Het Faisantenbosch ligt aan de kop van het kanaal. Het wordt gevoed door kwelwater van de Veluwe, de enorme zoetwaterbron midden in ons land. Het donkere water oogt mysterieus met wilgen die die uit het water omhoogkomen. 

Over een mooie landweg bereik je het dorp Ellecom met de muziekkiosk en de kerk aan de rand van het IJsseldal. Langzaam bereik je via het Wijndomein Hof te Dieren met de imposante ommuring het park aan de rand van Dieren. Je passeert groepjes bomen, eiken, beuken en platanen. Het centrum van Dieren moet nog even wachten want er volgt nog een kort rondje richting de veerpont over de IJssel. De mussen tsjilpen erop los in de lange haag richting de rivier. Een korte stop in het theehuis in het Carolinapark waar we het lekkerste appelgebak ooit nuttigen waarna we terugkeren naar station Dieren. Een wandeling naar de hand van Rob Wolfs die hiermee zijn woongebied op een bijzondere manier wandelend belicht. 

Dieren ligt ingeklemd tussen de heuvelachtige bossen van de Veluwezoom en de rivier de IJssel. De eerste vermelding van Dieren stamt uit 838, als ‘Theothorne’. In Dieren stond eeuwenlang een uit de middeleeuwen daterend jachtslot: Hof te Dieren. Aanvankelijk was dit eigendom van de ridders van de Duitse Orde, later kwam het in handen van de Oranjes. In de 17e en 18e eeuw verbleven de diverse Willems er veelvuldig voor de jacht. Om zeker te zijn van succes bij de jacht werd een enorm stuk bos en heide omsloten met een houten schutting. Binnen deze wildbaan konden dan herten en zwijnen worden losgelaten.

De Carolinaberg is een heuvel, van circa 50 meter hoog, gelegen in het Hof te Dieren. De Carolinaberg en de 1350 meter westelijker gelegen Prins Willemberg zijn onderdeel van de historische tuin- en parkaanleg van het Hof te Dieren. Beide heuvels zijn genoemd naar kinderen van stadhouder Willem IV en Anna van Hannover. De kaarsrechte Koningsweg vormt de verbinding tussen beide heuvels. Vanaf de top van de Carolinaberg lopen dertien lanen – oorspronkelijk veertien lanen – in alle richtingen naar beneden. Van bovenaf laat dat een stervormig patroon zien. De Carolinaberg vormt het middelpunt van een daaromheen gelegen sterrenbos. De heuvel was oorspronkelijk ingericht voor de drijfjacht. Het gebied tussen de lanen was beplant met hakhout. Drijvers joegen het wild op dat vanaf de heuvel in de vlucht werd afgeschoten.

Kasteel Middachten staat in het dorp De Steeg niet ver van de rivier de IJssel. Het wordt omgeven door het landgoed Middachten en is een rijksbeschermde historische buitenplaats. Middachten wordt voor het eerst genoemd in 1190 als vrij goed van Jacobus de Mithdac. Het is een vierkant gebouw met risalieten aan de vier zijden, dit gevels die over de volle hoogte naar voren springen. Nadat het kasteel in 1698 herbouwd was, is met de aanleg van de tuin begonnen. De tuinen van Versailles waren de inspiratiebron voor het grondplan van de tuin.

Het Faisantenbosch is een historisch bosgebied en onderdeel van het landgoed Middachten. Het is bekend om zijn oude lanenpatroon en eikenbomen, en werd vroeger gebruikt voor fazantenfokkerij, wat de naam verklaart. In het Fasantenbos en Kooibos komt kwelwater van de Veluwe omhoog. Het water is heel kalkrijk waardoor het voor een bijzondere vegetatie zorgt.

Ellecom is een van de oudste dorpen van de Veluwe. Het dorp met zijn vele groen en parken ligt net als Dieren ingeklemd tussen de onzalige bossen van de Veluwezoom en de uiterwaarden van de rivier de IJssel. De kerk in het dorp heeft een sterke binding met de bewoners van kasteel Middachten.

Het domein is de grootste ommuurde wijngaard van Nederland. De eerste beschrijvingen over het huidige Hof te Dieren dateren van het jaar 1168. Daarvoor is bekend dat er een boerderij heeft gestaan. De hoofdvormen van het Hof te Dieren zijn echter ontstaan in 1647, met de verwerving door Stadhouder Willem II. Hij liet een jachtslot bouwen, zijn opvolger Koning Stadhouder Willem III verfraaide het geheel en liet er toen al ‘wijnbergen’ aanleggen. De wijngaard is aan drie zijden ommuurd met een bakstenen muur van 2.75 meter hoogte. Deze muur dateert uit 1885 en is aangelegd om een zogenaamd meso-klimaat te creëren. Door de muur en de ook de aan de Veluwezoomzijde liggende bomengordel van oude 30 tot 40 meter hoge beuken en eiken, heeft de noorden- en westenwind nauwelijks vat op de wijngaard. Minder wind betekent in voorjaar en zomer een hogere temperatuur.

Oorspronkelijk was het Carolinapark de tuin van het naastgelegen herenhuis c.q. buitenplaats. De laatste bewoonster van het huis – mevrouw Jeantine Haitzema Viëtor – bepaalde dat na haar overlijden de gemeente Rheden het totale complex tegen gunstige voorwaarden kon verkrijgen. De gemeente besloot na het overlijden van mevrouw Haitzema Viëtor in februari 1941 om het huis om te bouwen tot een politiebureau. De tuin kreeg een bestemming als stadspark en werd opengesteld voor het publiek. De voormalige oranjerie kreeg een horecafunctie. In 2012 werd het borstbeeld van mevrouw Haitzema Viëtor bij de voormalige oranjerie in het park geplaatst.