Sao Miguel - In juni 2007 maakte ik de wandelvakantie naar het Azoreneiland Sao Miguel. Alhoewel de eerste dagen werden overheerst door mist en zelfs zware regenbuien zijn de herinneringen aan de wandelingen fantastisch. Op de overige dagen kwamen er wel zonnestralen door maar in de hogere gelegen gebieden kwam ook snel en vaak de mist opzetten. Voordeel was dat deze ook vaak weer snel verdween waardoor fantastisch uitzichten op lagere gebieden en de Atlantsiche Oceaan tevoorschijn kwamen. De bevolking was hartverwarmend gastvrij en de wandelingen naar modderbronnen, kratermeren en grillige kustlijnen met uitzichten op de Atlantische Oceaan waren fantastisch.

Overal in het landschap overheersen de hortensia's. Het geeft het eiland Sao Miguel een bijna blauw-wit deken over zich. Het eiland wordt bewoond door 150.000 mensen terwijl 300.000 koeien de vulkanische grond begrazen. De hortensia die bijna niet uit te roeien is en op de Azoren een perfect klimaat treft werden aanvankelijk gebruikt als afscheiding voor de weilanden op de hellingen. De planten woekerden echter zo erg dat deze plant overvloedig aanwezig is. Sao Miguel wordt ook wel het 'Groene Eiland' genoemd en de wandelingen die je maakt op het eiland, worden dan ook overal begeleid door deze plant. Het landschap kenmerkt zich door glooiende weilanden op de hellingen, een reeks van kratermeren op hoogte en een aantal dicht begroeide bosgebieden. Het eiland behoort tot de Azoren die een archipel vormen in de Atlantische Oceaan op een afstand van 1448 km van het Iberisch schiereiland. De archipel bestaat uit negen bewoonde eilanden waarvan Sao Miguel het grootste eiland is en oostelijk gelegen is. Grootste bezienswaardigheden met tegelijk prachtige wandelplekken zijn aan de westkant van het eiland de Sete Cidades, een tweetal meren gelegen in een krater met een omtrek van 12 kilometer. In het oosten zijn het de warme bronnen van Furnas en de botanische tuin in dat stadje. De hoofdstad Ponte Delgada geeft een beeld van enerzijds het koloniale verleden van walvisvaarders en zeevaarders op doorreis naar Amerika en anderzijds een stad die modern is en meegaat in zijn tijd.

WANDELINGEN

Rond de Caldeira van Sete Cidades - Kraterwandeling op hoogte met indrukkende uitzichten - 5.30 uur - 21 km

Deze rondwandeling rond de krater van Sete Cidades is een van de zo niet de mooiste wandeling van het eiland. Het beginpunt is het uitzichtspunt Vista do Rei waar al meteen de fenomenale uitzichten op de twee lager gelegen kratermeren en het dorpje Cete Cidades verschijnen. Met de klok mee lopend rond de krater gaat de wandeling het eerste uur over een zandweg. Uitzichten rechts in het kratermeer en links op de grillige kustlijn wisselen elkaar af. Na een klein stukje over een asfaltweg gelopen te hebben, gaat de wandeling vervolgens weer over een zandweg. Na 2 uur bereiken we weer de kraterrand met duizelingwekkende afgronden richting meer. Dit gedeelte is wel het mooiste. De zandweg gaat op en neer met vergezichten die niet schijnen op te houden. Even later verlaat het pad de kraterrand en stijgt de zandweg licht naar het hoogste punt Pico da Cruz. Na een korte passage door en lieflijk bos en langs een oud waterkanaal naar Ponte Delgada bereiken we weer een asfaltweg richting Vista de Rei. Bij dit punt zie je nog een gigantisch betonnen hotelcomplex. Het staat leeg en wordt bewaakt door vele honden. De verhalen doen de ronde dat na een failissement het hotel weer zal worden opgeknapt.

Doordat tijdens deze wandeling de regen met bakken uit de hemel viel en we weinig van het uitzicht hebben kunnen genieten, hebben we deze wandeling later in de week nog een keer gelopen maar dan in omgekeerde volgorde.  De geel-rode markering is over al goed te zien en geeft nergens twijfels over de route. Je komt onderweg nergens eet- of drinkgelegenheden tegen. Het beginpunt Vista do Rei is per bus te bereiken (bus Cete Citades of Mosteiros) alleen rijdt deze niet op zondag maar per taxi is ook mogelijk en de kosten bedragen ca. 18 euro (zondag 25 euro). 

Van Rabo do Asno naar Mosteiros - Langs idyllische kust op oude paden 3.30uur -    15 km

Deze wandeling biedt constant uitzicht op de zuidwestkant van het eiland. Langs kleine dorpjes en buurtschappen de meeste tijd over zandwegen kronkelt deze wandeling langzaam richting Mosteiros. Er zijn geen noemenswaardige hoogteverschillen en vooral wanneer de hogere gebieden van het eiland in mist zijn gehuld, is deze wandeling een goed alternatief om toch nog wat van de uitzichten te genieten. De kustlijn met afgronden, steile rotsen en vulkanisch rotsresten langs hortensia's en weidegebieden met vele koeien wisselen elkaar constant af. Langzaam gaat de wandeling naar Mosteiros waar je na een afdaling over een asfaltweg na 3,5 uur aankomt. Op deze plaats heb je het laatste gedeelte een prachtig uitzicht. Mosteiros is gelegen op oude vulkanische lavaresten op een soort van landtong die in de Atlantische Oceaan steekt. Resten van rotspartijen steken iets verder op uit de zee. Het biertje in de bar in het dorp betekent het einde van een mooie wandeling.

Hoewel er geen markeringen zijn aangebracht, is de orientering makkelijk. De heen- en terugreis is makkelijk te doen met de bus. De eerste en zowel laatste eet- of drinkgelegenheid is in Mosteiros. Het is de moeite waar om in dit plaatsje rond te kuieren of een duik te nemen in de zee bij het kleine strandje wat het plaatsje rijk is.

Rond Ribiera Grande - Naar de hete bronnen van Caldeiras in het dal van Lombadas - 5 uur - 20 km

De wandeling begint in Ribiera Grande aan de noordkust van het eiland. Bij de kerk op het mooie oude plein met prachtige bomen gaat de weg langs de rivier langzaam stijgend het dorp uit. Komend langs een aantal oude groeves en vele grasvelden met koeien gaat de wandeling langzaam de bergen in. Rechts is er vaak een mooi uitzicht op de loop van de rivier die in het landschap een brede stroomgeul heeft uitgesleten. Na 1,5 uur bereiken we Caldeiras. De paar huizen liggen hier in een ydillisch dal met een hete bron als middelpunt. Dit zwavelrijke water wordt in een klein verzamelbekken opgevangen en laat zien dat dit vulkanisch eiland nog relatief jong is. De wandeling gaat verder over een kleine asfaltweg die snel in een weg van natuursteen verandert en steeds klimmend het dal van Lombadas in gaat. De uitzichten op de kust en de bergwereld worden steeds mooier en een prachtige waterval komt je in de verte tegemoet. De wandeling eindigt na een korte afdaling in Lombadas. Hier staan de ruineresten van wat eens een bottelarij van mineraalwater was. Via dezelfde weg voert de wandeling terug naar Caldeiras. De terugweg gaat via de oude met oude bomen omzoomde statige weg van Caldeiras naar Ribeira Grande.

De orientering is in het begin lastig maar de gids en ook de lokale bevolking verzekerde ons dat alle wegen uiteindelijk toch weer bij Caldeiras uitkomen. De niet gemarkeerde wandeling leidt alleen in Caldeiras naar een eet- en drinkgelegenheid. De buslijn van Ponte Delgada naar Ribeira Grande is uitstekend en Ribiera Grande is een mooie plaats om even rond te hangen.

Van Furnas naar Ribeira Quintes - Langs hete modderbronnen door dichte begroeiing naar de kust - 5 uur - 19 km

Nergens op het eiland is het zo duidelijk dat het van vulkanische oorsprong is. De wandeling start in Furnas wat prachtig in een dal hoog in de bergen is gelegen. Stijgend vanuit het dorp zijn er twee mogelijkheden om bij het Lagao das Furnas te komen, een prachtig meer omringd door bossen. Beide markeringen staan in het dorp aangegeven alleen is de variant door de rivierbedding niet begaanbaar bij hevige regenval. De andere variant gaat via een asfaltweg naar het genoemde meer. Bij het meer aangekomen, ga je tegen de klok in om het meer waarna je na 0,30 uur bij de hete bronnen aankomt. Uit verschillende gaten in de bodem komen gasbellen uit het grondwater omhoog en bij een van de bronnen komt een sterke modderstroom naar boven. Na hier indrukken van het vulkanisme te hebben ervaren, lopen we verder rond het meer tussen statige hoge bomen op hellingen en rietkragen. Na een oude oude kerk te hebben gepasseerd, komen we weer op een basaltstenen weg. Deze gaat verder rond het meer en bij de afslag Lagao Seca volgen we deze afslag. Een variant die wij hebben bewandeld is rond deze oude kleine vulkaankrater. Wanneer we bij de oude routemarkering zijn aangekomen, is er een gemarkeerde wandeling naar de kust naar Ribeira Quintes. Deze wandeling gaat in het begin licht stijgend over een kale bergkam waarna je sterk daalt door een dicht bijna oerwoudachtig begroeid bos. Na 1,5 uur doemt de zee weer op en dalen we verder naar deze kustplaats. De weeldige begroeiing is geweldig om te ervaren. De planten zijn talrijk en ontelbaar en de luchtvochtigheid is hoog waardoor de afdaling zwaar is. Eindpunt is de kleine havenplaats met boulevard Ribeira Quintes. Het is een afgelegen plek op het eiland waar niet veel te beleven valt maar na een kort verblijf de bevolking toch weer gastvrij is en de gemoedelijkheid en sfeer van het eiland perfect wordt ervaren.

De wandeling is overal goed gemarkeerd. Bij slecht weer de variant door de rivierbedding mijden om natte voeten te voorkomen. Furnas is een oud koloniaal aandoende plaats waar een bezoek aan Parque Terra Nostra de moeite waar is. De busverbinding naar Furnas is goed maar duurt lang, ca. 1,5 uur, maar de beloning van de omgeving maakt dit goed. Vanaf Ribeira Quintes naar Furnas is eigenlijk alleen met de taxi goed te doen waarna vanaf Furnas weer de bus naar Ponte Delgada kan worden genomen.

Van Agua de Alto naar Lagoa de Fogo - Van de kust naar geheimzinnig kratermeer -    4 uur - 14 km

Toen ik deze wandeling maakte, was er bij het beginpunt bij de bar in Agua de Alto een dorpsfeest gaande. In een grote schuur was de vloer bedekt met dennetakken waarop overal vlees lag. Uit heel het dorp kwamen de inwoners op grote schalen bij deze schuur vlees halen om het thuis te bereiden voor het avondfeest. Onder de vlaggen en versieringen door begint de wandeling meteen recht omhoog een betonweg op. Bij een scherpe bocht naar links gaat het zandpad rechtdoor. Over een poort over priveterrein gaat de weg 1 uur omhoog door bossen langs riviertjes en kleine watervalletjes. Na 1,45 uur bereiken we het Lagoa de Fogo. Het is een wat onheilspellend beeld: het meer, de mist die af en toe met vlagen over komt waaien, de wind die om je oren suist en tientallen meeuwen die boven je cirkelen en soms schijnaanvallen maken om hun nesten te beschermen. Dit hoogste kratermeer van het eiland is prachtig op hoogte gelegen. Bovenin is een mooie plek om te pauzeren waarna de afdaling begint. Deze gaat eerst naar een soort verzamelstation waar van alle kanten uit de bergen kanaaltjes komen die het water verder langs een waterkanaal het dal in voeren. De wandeling gaat langs deze levada en slingert met de contouren van de bergen mee. Na 2.45 uur verlaten we het kanaal en gaan via het bos dalend weer richting Agua de Alto waar we het laatste gedeelte over een verharde weg weer bij het beginpunt komen. Deze wandeling heeft een bijzonder eigen karakter door de afwisseling en geheimzinnige meer halverwege.

Per bus is Agua de Alto makkelijk te bereiken vanaf Ponte Delgada. Het begin- en tevens eindpunt is de enige mogelijkheid om iets te eten of te drinken. De route is slecht en onlogisch bewegwijzerd en vooral bij de splitsing waar de verharde weg overgaat in een zandweg is het qua orientatie opletten geblazen.